Wat is een spot, en waarom is deze vorm van verlichting zo populair? Tijd voor wat verdieping. Veel algemene armaturen zijn ‘rondomstralend’. Dat betekent dat het licht niet alleen naar beneden, maar ook omhoog en soms ook opzij uitgestraald wordt. Dat is fijn, want voor de beleving van de ruimte is het heel prettig als ook de wanden en het plafond verlicht worden. Bovendien zorgt de verstrooiing van het licht via bijvoorbeeld je plafond ook voor een zachter lichtbeeld met minder schaduwen.

Maar wil je nu graag goed licht op een bepaalde plek en tegelijk een sfeer met wat minder omgevingslicht, dan zul je met gericht licht gaan werken. Denk bijvoorbeeld aan je kookeiland thuis, of aan het aanbrengen van accenten zoals bijvoorbeeld op een schilderij.

Downlights en spots maken gebruik van reflectors of lenzen om het licht te richten in een mooie bundel. Op een productblad staan vaak de termen spot, medium en flood. Daarmee wordt de breedte van de lichtbundel bedoeld, die ook kan worden aangegeven in graden (°). Bundelbreedtes onder de 20° worden meestal gezien als spot, boven de 40° kun je spreken van flood. Maar een exacte bundelbreedte betekent niet dat er een harde grens of overgang is in het lichtbeeld. Hoe bepalen we dan het getal dat de bundelbreedte aangeeft?

Hierboven zie je een fotometrische grafiek van een inbouwspot. Het gele oppervlak geeft aan hoeveel licht er in alle richtingen wordt uitgestraald.

In het midden van de lichtbundel is de lichtsterkte maximaal, dat is 100%. Als je nu zover naar buiten beweegt tot je een lichtsterkte van 50% van die maximaal meet, dan heb je de bundelbreedte bepaald. In dit voorbeeld is dat ongeveer 40°. Je ziet dat het overgrote deel van het licht binnen de bundel van 40° valt, maar niet alles. Hoe de ‘rand’ van een bundel er in de praktijk uitziet is per spot verschillend. Soms wil je een vrij harde overgang, voor een dramatisch spoteffect. Maar meestal is een zacht verloop juist wenselijk om de bundels van verschillende spots mooi in elkaar te laten overlopen.

(op de foto: Modular Semih)